نوع مقالات

مقالات باید در یکی از قالب‌های زیر نگارش شده باشند:

 

1. مقاله علمی – تحقیقی – کاربردی (Original Research)؛
2. مقاله علمی – تحقیقی –نظری در حوزه‌های روش‌شناسی، اخلاق یا آموزش طبی (Theoretical Article)؛
3. مقاله علمی – تحقیقی –مروری یا مرور سیستماتیک (Review / Systematic Review)
4. مطالعات کارآزمایی بالینی یا میدانی (Clinical Trials)

نکته: مقالات مطالعات موردی (Case Studies) و گزارش‌های کوتاه (Short Communications) تنها در صورت اهمیت علمی بالا پذیرفته می‌شوند.

حجم مقالات (علوم طبی)

1. مقاله علمی ـ تحقیقی ـ کاربردی (Original Research) ۳۵۰۰  - ۵۵۰۰  کلمه (               ۱۰ - ۱۵ صفحه) شامل چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری؛
2. مقاله علمی ـ تحقیقی ـ نظری (Theoretical Article) ۳۵۰۰  - ۶۰۰۰  کلمه (۱۰ - ۱۶ صفحه) در زمینه اخلاق، آموزش طبی، نظریه‌پردازی در علوم صحی؛ فاقد داده میدانی؛
3. مقاله مروری یا مرور سیستماتیک (Review / Systematic Review) ۵۰۰۰ -  ۸۰۰۰  کلمه؛

مطالعات کارآزمایی بالینی / میدانی (Clinical Trials)   ۴۵۰۰  -  ۷۰۰۰  کلمه.

شرایط علمی مقالات

• مقاله باید اثر بکر نویسنده باشد؛
• مقاله نباید جای دیگر نشر نشده باشد؛
• مقاله با رعایت اصول اخلاق در تحقیق نگارش شده باشد؛
• مقاله با رعایت حقوق مالکیت معنوی آثار علمی و قواعد کاپی رایت نگارش شده باشد؛
• موضوع مقاله در رشتۀ‌های طبی باشد؛
• مسئولیت محتوای مقاله به عهدۀ نویسنده میباشد؛
• استفاده از منابع علمی به‌روز، معتبر و نمایه‌شده (PubMed, Scopus, Web of Science)؛
• انسجام محتوایی در تمامی اجزای مقاله (چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری)؛
• ارایه داده‌های علمی با تحلیل احصایوی مناسب و قابل تکرار؛
• کیفیت گراف‌ها، جدول‌ها و اشکال مطابق استاندارد چاپی (حداقل 300dpi)؛
• در صورت داشتن مطالعه انسانی یا حیوانی، ذکر کد اخلاق تحقیقاتی الزامی است؛

وجود بخش‌های مشخص برای تضاد منافع (Conflict of Interest) و منبع حمایت مالی (Funding Source)

مقالات علمی باید طبق فرمت ذیل تنظیم شود:

1. عنوان؛
2. مشخصات نویسنده/ نویسندگان؛
3. خلاصه (چکیده)؛
4. کلید لغات (کلیدواژه‌ها)؛
5. مقدمه؛
6. هدف تحقیق؛
7. بیان مسئله (سؤال تحقیق)؛
8. اهمیت تحقیق
9. پیشینه؛
10. روش تحقیق؛
11. نتایج (یافته‌ها)؛
12. مناقشه (بحث)؛
13. نتیجه‌گیری (موارد کاربرد یافته‌ها؛ محدودیت‌ها و پیشنهادها)؛
14. تقدیر و تشکر (اختیاری)؛
15. فهرست منابع (رفرنس)؛
16. ضمائم.

17. الف: عنوان مقاله باید دقیق، روان، از نظر دستوری دارای ترکیب مناسب، در حد امکان کوتاه (عنوان اصلی حداکثر تا 15 کلمه)، و بیان کننده پیام اصلی (هدف) مقاله باشد. از استفاده کلمات چند پهلو و مبهم در عنوان مقاله جداً خودداری گردد. ب: در صورت که عنوان مقاله با خلاصه‌کردن، قادر به انتقال پیام اصلی نیست، بهتر است از عنوان فرعی استفاده گردد. نکته: هدف عنوان فرعی بسط‌دادن نکات مهمی است که عنوان اصلی به آنها می‌پردازد و زمینه یا اطلاعات بیشتری در مورد موضوع ارائه می‌دهد. ج: از استفاده مخففات، فرمول، کلمات اختصاصی (لهجه گروه خاص)، نام‌های اختصاصی (برند  یا نام تجاری) و امثالهم در عنوان و سایر بخش‌های از مقاله باید خودداری گردد.	عنوان مقاله	معیارهای ارزیابی جزئیات ساختار مقالات
    الف: در این بخش، فقط و فقط نام و مشخصات کسانی که عملاً و به‌صورت اساسی در انجام تحقیق (مفهوم‌سازی، طراحی، اجرا، تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و دیتا‌ها) سهم فعال داشته است، درج می‌گردد. از آوردن نویسندگان افتخاری و مهمان به هر جهتی باید خودداری گردد، و نیز نویسندگان روح (نویسنده/نویسندگان که در انجام تحقیق سهم گرفته؛  ولی اسمشان در تحقیق آورده نشده است) نیز نباید در مقاله وجود داشته باشد، در صورت اثبات وجود هریک از موارد یاد شده، مقاله در هر مرحله از پذیرش، نشر و پس از نشر مسترد خواهد شد و در صورت لزوم، مطابق قوانین حفظ ملکیت‌های فکری و معنوی مورد  پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت. ب: فعالیت تحقیقی که دارای بیش از یک نویسنده است، سهم فعالیت هریک از نویسندگان در کار تحقیقی (طراحی تحقیق، جمع‌آوری اطلاعات، تجزیه‌وتحلیل و...) به‌صورت مشخص ذکر گردد. در صورت که وابستگی سازمانی محققین متفاوت باشند (مربوط به پوهنتون‌ها و نهادهای علمی - تحقیقی مختلف باشند)، نام و جای هریک از نهادها باید ذکر گردد. ج:  بهتر است ترتیب اسم نویسندگان بر اساس میزان اهمیت و اثرگذاری آن‌ها در تحقیق باشد. نویسنده که بیشترین اثرگذاری در تحقیق را داشته است اول و  به ترتیب نام بقیه نویسندگان ذکر گردد. د: در صورت سهم مساوی در انجام فعالیت علمی، مقالات با بیش از یک نویسنده، ترتیب اسم بر اساس حروف "الف با" توصیه می‌گردد. د: شیوه درج مشخصات نویسندگان و نهاد مربوطه: نام نویسندگان، نهاد تحصیلی یا تحقیقی که نویسنده در آن خدمت می‌کند، مطابق شکل 1 باید درج گردد.	مشخصات نویسنده/ نویسندهگان
    چکیده تصویر کوچک و شفاف از کلیت یک مقاله است و باید به‌صورت خلاصه و درعین‌حال به شکل جامع نوشته شود و در برگیرنده بخش‌های اصلی مقاله باشد تا خوانندگان بتواند با مرور آن، در مورد مقاله تصمیم بگیرند. چکیده نباید از (150) کلمه کمتر و از (250) کلمه بیشتر باشد. چکیده باید به‌صورت پاراگراف واحد نوشته شود و به ترتیب در برگیرنده‌ای (1) اهداف کلی و حوزه موردمطالعه تحقیق، (2) روش تحقیق، (3) خلاصه یافته‌ها، (4) خلاصه نتیجه‌گیری کلی (5) ابتکار علمی (نقش تحقیق در اندوخته‌های علمی ملی و بین المللی) باشد. افعال در چکیده به‌صورت زمان گذشته استفاده شود و از آوردن اطلاعات که در متن مقاله به آن موضوع پرداخته نشده است، خودداری گردد.	چکیده
    1.      کلید لغات (کلیدواژه‌ها): مقالات باید دارای حداقل 4 تا 7  کلید لغات(کلید واژه) و ترجمه آن به انگلیسی متناسب با عنوان باشد و در متن مقاله شامل باشد. 2.      ترجیحاً از اصطلاحات MeSH یا واژگان نمایه‌پذیر استفاده شود.	کلمات کلیدی
    هدف مقدمه ارائه اطلاعات زمینة کافی و مناسب راجع به تحقیق و اهداف آن است. در مقدمه باید دلایل منطقی و قانع‌کننده در مورد اهداف اصلی و ادبیات تحقیق آورده شود. مقدمه باید طوری نوشته شود که خوانندگان را به‌سوی تازه‌ترین‌های تحقیق در موضوع موردمطالعه سوق دهد. مقدمه مقالات ارسالی به مجله علمی-تحقیقی علوم طبی شفاءباید دارای بخش‌های ذیل باشد: (1)    ماهیت  تحقیق و حوزه موردمطالعه (معرفی کلی و اهمیت موضوع)؛ (2)    مبانی و چارچوب نظری (مرور کوتاه بر مطالعات نخستین و چگونگی تکامل موضوع مورد بررسی)؛ (3)    مرور اجمالی منابع و خلأ تحقیقاتی؛ (4)    بیان اهداف کلی تحقیق؛ (4) روش کار؛ (5)    اشاره به نتایج کلی و جمع‌بندی حاصله از نتایج.    به عبارتی، ساختار مقدمه باید حالت مخروط معکوس را داشته باشد که با مطرح‌کردن کلیات در مورد تحقیق آغاز و در نهایت به‌طرف موضوعات مشخص و نتیجه مقاله خاتمه میابد. اغلب، مقدمه باید به‌صورت زمان حال نوشته شود.	مقدمه
    هدف/اهداف تحقیق تعیین‌کننده محدوده و عمق تحقیق است باید به‌صورت واضح بیان گردد و در صورت داشتن اهداف کلی و فرعی؛ هرکدام باید مشخص ذکر گردد. اهداف تحقیق باید دارای ویژگی‌های ذیل باشد: دقیق و مشخص‌بودن: هدف تحقیق باید بادقت تعریف شده باشد و  خالی از هرگونه ابهام باشد. قابل‌اندازه‌گیری: اهداف تحقیق و ابزار رسیدن به آن باید قابل‌اندازه‌گیری باشد. دست‌یافتنی: اهداف تحقیق باید در محدوده منابع و امکانات موجود قابل‌اجرا باشد. واقع‌گرایانه و مرتبط بودن: اهداف تحقیق باید با مسائل موجود مرتبط و در راستای مقاصد تحقیق باشد. ضرب‌الاجل: اهداف تحقیق باید در محدوده زمانی مشخص قابل‌سنجش و اجرا باشد.	هدف تحقیق
    سؤال تحقیق باید دارای ویژگی‌های ذیل باشد: واضح و مشخص: سؤال تحقیق باید بر روی یک مسئله یا موضوع مشخص تأکید کند. اجرائی بودن: امکان پاسخگویی در محدوده زمانی مشخص وجود داشته باشد و از نظر امکانات مالی و منابع نیز عملی و واقع‌گرایانه باشد. به‌عبارت‌دیگر، محقق از نظر توانایی‌هایی فردی و امکانات قادر به پاسخ‌گویی به آن سؤال باشد. جذابیت: سؤال تحقیق باید برای اعم محقق و هم برای خوانندگان و سایر محققین به‌قدر کافی جالب‌توجه باشد. جدید بودن: سؤال تحقیق باید از نظر علمی جدید و غیرتکراری باشد (قبلاً به آن پاسخ داده نشده باشد). اخلاقی بودن: سؤال تحقیق باید از نظر اخلاقی مورد تأیید کمیته‌ها و معیارهای اخلاقی پذیرفته شده باشد. مرتبط بودن: سؤال تحقیق باید مرتبط با مشکلات و مسائل جامعه و نیز مرتبط به رشته یا حوزه تحصیلی محقق باشد. حوزه مناسب: سؤال تحقیق نه آن‌چنان محدود باشد که نتوان به‌قدر کافی در مورد آن بحث کرد و نه آن‌چنان گسترده که پاسخ به آن در محدوده تعریف شده، دشوار یا غیرممکن باشد. تخصصی و پیچیده: سؤال تحقیق در عین اجرائی بودن و تحقیق‌پذیر بودن، باید به‌اندازه کافی پیچیده و تخصصی برای بسط پاسخ در فضای مقاله باشد (فقط با جواب بلی یا خیر قابل پاسخ‌گویی نباشد).	سوال/ سوالات تحقیق
    اهمیت تحقیق باید به‌صورت شمرده و واضح بیان گردد. در صورت لزوم، اهمیت نظری و عملی تحقیق آورده شود.	اهمیت تحقیق
    پیشینه تحقیق، بررسی جامع و شرح وضعیت  دانش موجود در مورد موضوع خاص تا به امروز است. چگونگی ترتیب و تخلیص آن در یک مقاله تحقیقی، نشان‌دهندة مهارت و علاقه‌مندی نویسنده نسبت به سؤال تحقیق و هدف آن شناسایی شکاف موجود در مطالعات فعلی و بیان ضرورت تحقیق در یک زمینه خاص است. با انجام این کار، نویسنده مبنای نظری تحقیق خویش را مستحکم می‌کند. پیشینه تحقیق در مقالات ارسالی به مجله علمی شفأ، دارای ساختار ذیل است: ü      پاراگراف آغازین؛ در این پاراگراف حوزه تحقیق، وضعیت موضوع انتخاب شده در این حوزه و هدف از بررسی مطالعات گذشته باید شرح داده شود. ü      بدنه (روش)؛ در این بخش، به علاوۀ گنجانیدن یافته‌های مطالعات گذشته، معیارهای مورداستفاده برای انتخاب منابع یا نحوه ارائه اطلاعات باید توضیح داده شود و نیز محقق در مورد رویکرد خود در نگارش مقاله برای نویسندگان باید شرح دهد. مثلاً؛ مرور سیستماتیک، مرور تاریخی، بررسی استدلالی، بررسی روش‌شناسی، بررسی مضمونی و  غیره. به طور خلاصه؛ ارائه، تحلیل، بررسی و چگونگی ترکیب مطالعات گذشته و ساختاربندی پاراگراف‌ها در این بخش باید آورده شود. ü      پاراگراف جمع‌بندی در این بخش نتایج مرور مطالعات گذشته، مانند؛ اشاره به شکاف موجود در مطالعات گذشته، دلایل ضرورت مطالعه در موضوع خاص، ویژگی‌های که تحقیق شما را نسبت به مطالعات گذشته خاص می‌سازد، ایجاد ارتباط بین یافته‌های مرور مطالعات گذشته و تحقیق شما، نقش تحقیق شما در اندوخته‌های علمی و مهم‌تر از همه، ترسیم چارچوب مفهومی تحقیق شما و... باید آورده شود.	پیشینه تحقیق
    این بخش باید شامل موضوعات ذیل باشد: زمان انجام تحقیق: زمان و مدت‌زمان که تحقیق انجام گردیده است، باید به‌صورت واضح ذکر گردد (بهتر است به‌صورت فرایندی و جدول تقویم گردد). روش تحقیق: روش استفاده شده در تحقیق و ارائه دلایل انتخاب روش خاص از بین روش‌های مختلف باید توضیح داده شود. جامعه آماری: جامعه آماری با ذکر مشخصات و فاکتورهای تأثیرگذار مانند سن، جنسیت، میزان تحصیل و... باید شرح داده شود. نمونه و روش نمونه‌گیری: شامل؛ حجم نمونه (همراه با مشخصات جمعیت‌شناختی)، توضیح موضوع/موضوعات موردمطالعه (چه ویژگی‌های در این نمونه موردمطالعه قرار گرفته است)، شرح تخنیک‌های نمونه‌گیری قابل‌استفاده (موجود) برای تحقیق، توضیح استراتژی نمونه‌گیری و استدلال استفاده از استراتژی خاص. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها: نوعیت و چگونگی ابزار یا ابزارهای مورداستفاده در جمع‌آوری اطلاعات (مثلاً؛ مصاحبه، پرسش‌نامه، اسناد ثبت شده، مشاهده، گروه‌های هدف و...) و نیز چگونگی سنجش روایی و پایایی آن باید ذکر گردد.  شیوه‌های جمع‌آوری داده‌ها: مراحل که در جمع‌آوری داده‌ها طی گردیده و چگونگی انجام کار توسط محقق باید ذکر گردد. روش‌های تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: آزمون‌های احصایوی یا تحلیل‌های کیفی مورداستفاده در تجزیه‌وتحلیل (مثلاً؛ آزمون t، آزمون z و... یا تحلیل محتوا، تحلیل مضمون و...) ذکر گردد.	مواد و روشها
    مناقشه در حقیقت پاسخ به سؤال تحقیق با استفاده از خروجی اطلاعات جمع‌آوری شده توسط محقق می‌باشد. محتوای مناقشه مقالات ارسالی به مجله علمی-تحقیقی علوم طبی شفاءباید شامل نکات ذیل باشد؛ 1.      فهرست خلاصه از یافته‎‌ها با توضیحات جزئی؛ 2.      توضیح و تفسیر نتایج (چگونگی روابط بین متغیرها و میزان تعمیم‌پذیری یافته‌ها)؛ 3.      ارجاع به تحقیقات گذشته (مقایسه با یافته‌های مطالعات گذشته)؛ 4.      استنباط (تعیین یا بیان جایگاه عملی یافته‌ها؟ چه چیزی را به اندوخته‌های علمی افزوده است؟) و 5.      نتیجه‌گیری یافته‌های تحقیق و ارائه فرضیه کلی.	بحث
    مطرح‌کردن مطالب که در تحقیق به آن پرداخته شده است به‌صورت بسیار خلاصه و جامع: مسائل مطرح شده در مقاله یک‌بار دیگر باید در نتیجه‌گیری به‌صورت جامع و با تأکید بر نکات مهم یافته‌ها و ارائه پاسخ قناعت بخش به سؤال یا شکاف موجود در مطالعات فعلی آورده شود. برخلاف بخش مقدمه که از کلیات شروع می‌شود و به یک مطلب جزئی و مشخص (سؤال تحقیق) می‌رسد؛ نتیجه‌گیری باید روی چگونگی تعمیم‌پذیری یک موضوع جزئی (یافته‌های تحقیق) بحث کند. توجه: فقط ذکر رئوس مطالب و بحث یا ارائه پاسخ‌ سطحی به پرسش‌های تحقیق (که اغلب این کار را می‌کنند) کفایت نمی‌کند؛ بلکه نتایج حاصله باید به‌صورت دقیق و علمی، با کنار هم قراردادن یافته‌ها و ترکیب آن در یک کلیت واحد حلاجی و تحلیل گردد،  نتیجه آن به‌صورت خلاصه و شیرۀ مطالعه ارائه گردد. مورد عملی یافته‌ها: در صورت که یافته‌های تحقیق قابل‌استفاده یا کاربرد در حل مسئله/ مسائل خاص اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و... به طور عملی قابل‌تطبیق باشد؛ محقق باید به‌صورت واضح توضیح دهد. محدودیت‌ها: محدودیت‌های تحقیق مجموعه عواملی هستند که در اختیار محقق نیستند؛ اما در یافته‌ها و دستاوردهای تحقیق تأثیرگذار هستند. محدودیت بخشی از علم و تکمیل‌کننده مطالعات است و از ارائه آن در پایان نباید خودداری کرد، در صورت وجود هر نوع محدودیت، در هر بخش تحقیق که باشد، خواه محدودیت در طرح تحقیق یا در جمع‌آوری اطلاعات و یا در سایر فرایندهای تحقیقی؛ باید به‌صورت واضح  و بدون هیچ نگرانی و اغماض توضیح داده شود. در نوشتن محدودیت‌های مقالات تحقیقی برای مجله علمی شفأ، نکات ذیل باید رعایت گردد: ·  هر محدودیت باید به‌صورت خلص و جامع آورده شود. ·  چرایی وجود محدودیت باید ذکر گردد. ·  تأثیر محدودیت‌های موجود بر یافته‌ها و نتیجه‌گیری تحقیق باید واضح گردد.  پیشنهادها برای محققین آینده: در تحقیقات علمی، اغلب با مشکلات و چالش‌های روبرو  هستیم که این محدودیت‌ها ممکن است باعث شود به‌صورت کمال و تمام نتوانیم آن‌چنان که باید، به پرسش تحقیقی جواب دهیم و نیاز  تحقیقات بیش‌تری در زمینه است. وظیفه محقق است که نظر به لزوم داشت و نتایج به‌دست‌آمده، پیشنهادها علمی را برای محققین و دانشمندان آینده، ابلاغ نمایند. به‌صورت عموم، پیشنهادها در یکی از چارچوب‌های ذیل صورت می‌گیرد: پاسخ به سؤالات خلق شده از نتایج تحقیق فعلی: ممکن است نتایج به‌دست‌آمده خود سؤالات تحقیقی دیگری را در زمینه یا زمینه‌های دیگر خلق کند که ارزش بررسی و مطالعه را داشته باشد. محقق باید به‌صورت واضح و روشن توضیح دهد که چگونه نتایج تحقیق او یا به نظر او تحقیق در این زمینه لازم است. پاسخ به سؤالات که در اثر محدودیت‌های خاص محقق نتوانسته به آن پاسخ دهد: ممکن است بنا بر وجود محدودیت‌ها و مشکلات، محقق نتوانسته به جوانب مختلف پرسش تحقیقی پاسخ دهد و فقط بخشی از آن را پوشش داده است، در این صورت محقق با ذکر مشکلات موجود و اینکه چگونه محدودیت‌ها خاص باعث شده که وی نتواند به‌صورت کامل به پرسش تحقیقی پاسخ دهد؛ برای محققین آینده پیشنهاد تحقیقات بیشتر را ارائه نماید. انجام عین تحقیق در جامعه با بافت فرهنگی و شرایط متفاوت: بعضی‌اوقات ممکن است یک تحقیق در جامعه کوچک و با شرایط خاص انجام شده باشد و نویسنده مطمئن نیست که آیا نتایج چنین تحقیقی در جامعه دیگر با شرایط و بافت فرهنگی متفاوت، نتیجه یکسانی دارد یا خیر؛ در این صورت نیز ممکن است جهت سنجش میزان تعمیم‌پذیری نتایج، برای محققین آینده پیشنهاد تحقیق در جوامع با شرایط متفاوت‌تری شود. سنجش روایی و پایایی روش تحقیق: ممکن است روش بکار رفته در تحقیق فعلی بنا بر دلایلی از ابعاد مختلف و در زمان‌های متفاوت نیاز به سنجش و ارزیابی داشته باشد؛ در این صورت نیز ممکن است محقق برای سنجش روش فعلی پیشنهاد تحقیق نماید. محققین که برای مجله علمی-تحقیقی علوم طبی شفاءمقاله می‌نویسند، پیشنهاداتشان در هریک از موارد فوق یا غیره موارد باشد، باید مشخص و مستدل باشد.	نتایج
    در ارجاع نویسی منابع، به دو نکته باید توجه گردد: 1.      فقط به منابع مهم (معتبر) و نشر شده باید ارجاع داده شود و در فهرست نیز فقط همین منابع آورده شود. اطلاعات نشر نشده، چکیده‌ها، تیزیس و سایر منابع دست‌دوم نباید در فهرست منابع آورده شود. اگر استفاده و ارجاع به چنین منابع در تحقیق مهم و ضروری به نظر می‌رسد؛ باید به شکل پانویس یا داخل قوس در متن آورده شود. ارجاع به مقالات پذیرفته شده در مجلات (پذیرفته شده، ولی هنوز چاپ یا نشر نگردیده) ایرادی ندارد، در این صورت، در فهرست منابع اول نام مجله و به تعقیب آن "آماده نشر " آورده شود. 2.      قبل از فرستادن مقاله، کلیه‌ قسمت‌های هریک از منابع ارجاع داده شده باید با نشریه اصلی بررسی گردد که آیا اطلاعات مطابق نسخه اصلی است یا خیر. 3.     ارجاع به منابع مهم باید هم به‌صورت داخل متنی باشد و هم در فهرست منابع آورده شود. 4.     مقالات ارسالی به مجله علمی-تحقیقی علوم طبی شفاءباید از سبک منبع‌نویسی  Vancouver پیروی نماید.	منابع